19 Jun. 2013

Ou Dorp-Praag/ Old Town-Prague

 Vandag sit ek heerlik in die sonnetjie, in my eie huis, met die katte en 'n pot tee hier by my. Dis so lekker om by die huis te wees, al het ek 'n stukkie van my hart in die Tjeggiese Republiek gelos. Uiteindelik kan ek die inskrywings wat ek al in Praag gedoen het, klaarmaak. So 'n inskrywing neem maar tyd, want die foto's moet gekrimp word om minder rekenaarspasie te neem, en om vinniger opgelaai te word, en ek voeg graag skakels by vir my lesers wat meer wil lees. Dan is daar nog taal en spelling... Maar kom ek hou op klets en vertel julle:

Ou Dorp, Praag

Die ou dorp is in die hartjie van Praag, en het sy ontstaan in die 9de eeu gehad. Rekords dui aan dat daar al vanaf die 1100's op Saterdae markte gehou is, en groot millitêre byeenkomste is ook daar gehou. In die begin is dit deur 'n halfsirkel moot en muur wat gegrens het aan die Vltava rivier van die buitewereld afgesonder, maar met die onstaan van die Nuwe Dorp in die 14de eeu, is dit opgebreek.

I am doing this post in a splash of golden sunshine, in my own home. Around me the cats are soaking up some son, and I have a pot of tea at my elbow. It's so good to be back- though I left a piece of my heart behind in the Czech Republic.  I wrote this post in Prague, but I still had to add some finishing touches- shrinking the pictures, adding the links and checking spelling and grammar. But enough said about that, let me tell you about

Old Town Prague



From its early existence, around 9th century, Old Town was laid out of settlements which appeared from the spacious marketplace on the bank of Vltava. Records dating back to 1100AD indicate that every Saturday a market was held on the marketplace, and large military gatherings also took place there. It was separated from the outside by a semi-circular moat and wall, connected to the Vltava at both of its ends. After the city was expanded in the 14th century by Charles IV with the founding of the New Town, the moat and wall were dismantled soon after.



 Elke uur is daar 'n samedromming van mense op die plein wat hulle vergaap aan skouspel van die astronomiese horlosie wat die uur met groot fanfare aankondig. Eers lui 'n geraamte, of te wel, die dood 'n klokkie, en dan verskyn uitbeeldings van die twaalf Apostels een na die ander in die venstertjies bokant die horlosie. Die horlosie slaan, en iemand in middelseeuse klere blaas 'n beul bo-op die toring.
 Die indrukwekkende horlosie is in 1410 geïnstalleer. Dis die derde oudste astrononmiese horlosie in die wereld, en dis oudste een wat steeds werk. 
Die werking van die horlosie is te ingewikkeld vir my om te verduidelik (of te verstaan) maar as jy meer daaroor wil weet, gaan lees hier. Om die uurlikse vertoning te sien, gaan kyk hier.

Every hour, on the hour, masses gather on the town square, to watch the clock. The Prague Astronomical Clock is a medieval astronomical clock mounted on the South facing wall of the city hall, situated on the Old Town Square. The clock was first installed in 1410, making it the third-oldest astronomical clock in the world and the oldest one still working. 
The clock mechanism itself is composed of three main components: the astronomical dial, representing the position of the sun and moon in the sky and displaying various astronomical details; "The Walk of the Apostles", a clockwork hourly show of figures of the Apostles and other moving sculptures—notably a figure of Death (represented by a skeleton) striking the time; and a calendar dial with medallions representing the months.

The mechanics of this clock is too complicated for me to try to explain- if you are interested to know how it works, have a look here, and here if you want to watch the hourly spectacle.






Op baie van die geboue pryk simbole van die families wat daar gewoon het.   Hier het drie families van vioolmakers gewoon:

On a lot of the old buildings symbols gave an indication of the families who lived there. In this building lived three families of violin-makers:


 

Jou adres was dan iets soos "At the golden ring",

Your adress then was something like "At the golden Ring",

 Of "At the golden snake"

Or "At the golden snake"


of "At the stone bird"

or "At the stone bird"


En hier sou ons gebly het!

This is where we would have lived!

 "By die befoeterde beer"

"At the grumpy bear"





Hierdie is 'n Gotiese venster wat oorgebly het van die oudste universiteit in sentraal Europa, Charles Universiteit, wat deur Karl IV begin is. Die Veertiende-eeuse gebou is in 1945 deur die Duitsers vernietig.



 Charles University was the first university in Central Europe, founded by Emperor Karl IV. Unfortunately, the original XIV century building was destroyed by the Germans in 1945, and only the gothic window has survived.  





"Die spook van Don Giovanni" buite die ingang van die Estate Teater.   Die Opera "Don Giovanni"  het in 1787 hier geopen, en is deur Mozart self gederigeer.



The statue of the ghost of Don Giovanni to the left of the Estate Theatre entrance. This theatre premiered the famous Opera, Don Giovanni, conducted by none other than W.A.Mozart himself in 1787.
 





"Powder Tower' was een van die ingange na die stad in die 15de eeu. Die naam dateer uit die 17de eeu toe die toring as stoorplek vir buskryt gebruik is.

Powder Tower was one of the several entrances to the city in 15th century. Origins of its name date back to the 17th century when the tower was used to store gun powder.



Dis dan my storie oor die Ou Dorp. Natuurlik kan ek nie alles vertel nie. Maak nie saak watter woorde ek kies, of watter foto's ek wys nie, niks kan die werklike karakter vasvang nie. As ek 'n horlosie hoor slaan, maak ek my oë toe, en word teruggevoer na vreemde stemme, musiek, perdepote op kilpstrate, en geure van koffie en kaneel. 

Try as I might, I will never be able to capture the essence of the golden city. But when a clock strikes the hour, I close my eyes, and I can hear the forreign voices, the music, the clippety clop of horsesfeet  on cobbled  streets, and the aroma's of coffee and cinemon. 

 




06 Jun. 2013

'n Dag voordat ek moet afskeid neem / A day before I must leave

So stap die tyd. Dit voel soos gister wat ek hier aangekom het, en nou moet ek weer my pienk tas pak.

Die laaste amper twee weke was vir my so 'n bietjie van 'n beproewing, want ek het 'n spierspasma in my nek gekry, en een onder my blad, so ek kon vir 'n ruk nie my nek draai of my regterarm oplig nie.  Ek het alles in my arsenaal pille probeer, en niks wou help nie. Dit was koud en nat en ek het nie kans gesien om in rye by 'n vreemde hospitaal te gaan sit en wag vir 'n dokter nie. Einde ten laaste het my Brombeer by 'n apteek iets gaan vra, en toe pille gekry wat gehelp het. Ook goed, want ek was teen daardie tyd op moedverloor se vlakte! Die ergste is oor, en ek kan weer my nek beweeg(net nie af nie) en my arm gebruik (net nie vir lank nie). Maar ja, nou weet julle waarom ek so ontrou was met my Bloggery! Gelukkig kon ek na hartelus lees- met Brombeer se e- reader, en 'n wêreld se boeke net 'n druk van 'n knoppie ver. Ek dink ek het so sewe boeke gelees...

Intussen het Praag  omtrent weggespoel. Dit het meer as 'n week lank onophoudelik gereën, en teen die naweek is 'n noodtoestand aangekondig. In sekere dele is geboue ontruim, en van die stasies was onder water.
 

Time flies. It feels like yesterday when I came, and now I have to pack my pink suitcase again.

The last two weeks were a bit of a trial for me- I had a neck spasm, and one beneath my right shoulder blade. I couldn't move my neck, or lift my right arm, and was in excruciating pain. I tried everything I brought with me but nothing helped. Finally Mr Grumpy Bear went to a pharmacy, and came back with pills that worked. The pain isn't completely gone, but I can move my head (just not down) and lift my arm (just not for too long). 
Now you know why I neglected my Blog. Fortunately I had Mr Grumpy's e-reader, and a world of books at my finger tips. I could read to my hearts content.
While I was moaning and groaning and reading, it rained. And rained. And rained. The mighty Vltava overflowed, some buildings had to be evacuated, and metro stations were flooded. A state of emergency was announced. 


 Kyk na die brug hier regs op die foto, en hoe naby die water aan die bokant is.

If you look at the bridge on the right, you can see how high the river rised.


Hierdie lampaal staan langs 'n stappaadjie langs die rivier.

This is a street lamp beside a little path along the river.


Maar genoeg van vloede en pyne. Hier is sommer 'n paar foto's. Ek sal my beloofde stories oor die Ou Dorp, Kutna Hora ens. klaar skryf sodra ek terug by die huis is, en lank genoeg agter my rekenaar kan sit om dit ordentlik te doen.

Enough about pains and floods. Here are a few random pictures. I will do the posts about Old Town, Kutna Hora etc. as soon as I am settled home, and when I can sit and write for a while.


 In die middel van die Ou Dorp
The Middle of Old Town


 Sommer 'n straatjie

 Just an alley

 'n Geskilderde gebou

A painted bulding

 'n Beeld in 'n kerktuin

A statue in a church garden


Sommer 'n mooi ou gebou

Just a lovely old building

So dis dan my laaste storietjie uit Praag. Ek voel so effens hartseer om te gaan, maar sien uit om weer by my huis en kinders en diertjies te wees (en naby my dokter). Dink aan my more- nag as jy wakker word om 'n draai te loop of water te drink of as jy sommer net wakker is. Dis 'n lang vlug terug.

So this is it, my last post from Prague. I feel a bit sad to leave, but I look forward to be home again with my children and pets. Think of me if you wake up in the middle of tommorrow night. It's a long flight home.

30 Mei 2013

Charles Brug/ Charles Bridge


Die vervelige Feite

Charles Brug is 'n beroemde historiese brug oor die Vlatava rivier. Konstruksie is in 1357 begin, gedurende die bewind van Koning Charles IV, en is in die begin van die 15de eeu voltooi. Tot 1841 was dit die enigste verbintenis tussen die Praag Kasteel en die Ou Dorp en aangrensende gebiede. Dit is oorspronklik "Stone Bridge of Praag Brug" genoem, maar is herdoop na Charles Brug in 1870.

Die brug is 621 meter lank, en amper 10 meter wyd. Dit rus op 16 boë, en is beskerm deur 3 torings. Die Ou Dorp brug toring word beskou as een van die verstommendste gotiese strukture ter wereld. 'n gelid van 30 beelde versier die brug. Die beelde is in barok- styl, en is oorspronklik om en by 1700 opgerig, maar dit is sederdien vervang met replika's.

The Boring Facts

 Charles Bridge is a famous historic bridge that crosses the Vlatva River in Prague. Its construction started in 1357 under the auspices of King Charles IV, and finished in the beginning of the 15th century. As the only means of crossing the river Vltava  until 1841, the Charles Bridge was the most important connection between Prague castle and the city's Old Town and adjacent areas. The bridge was originally called the Stone Bridge  or the Prague Bridge  but has been the "Charles Bridge" since 1870.
The bridge is 621 meters long and nearly 10 meters wide, resting on 16 arches shielded by ice guards. It is protected by three bridge towers. The Old Town bridge tower is often considered to be one of the most astonishing civil gothic-style buildings in the world.
The bridge is decorated by a continuous alley of 30 statues, most of them baroque-style, originally erected around 1700 but now all replaced by replicas.







Die beskilderde koepeldak van een van die ingange.

The painted vaulted ceiling of the entrance




En my eie Waarneming

 As ek in dit in my eie woorde moet beskryf vertel ek van hordes toeriste, van musikante, van kusntenaars en aandenkings stalletjies, en dat die brug 'n hartklop van sy eie het.  En vertel ek van die alomteenwoordige asemrowendheid van die stad waaroor jy op enige gegewe punt van die brug uitkyk.
Die beelde vertel stories van Heiliges, maar vir my is dit simbole van ongelooflike toegewyde en talentvolle vervloë kunstenaars. Dis 'n sprokies- brug, en ek is seker dat as ek in misweer daaroor sou stap sou ek in 'n towerwereld anderkant instap.

And my own Reflection

In my own words I will tell you about masses of tourists, about musicians, about artists and small curio stalls. I will tell you that the bridge has its very own heart beat, and that it offers marvellous views of the breathtaking city. The statues tell stories of saints and religion, but it speaks to me about unbelievably talented and devoted artists of yesteryear.  It is a magical bridge, and I am sure that, if I would cross it on a misty day, I will find myself in an enchanting other world.

 Massas Mense

Hordes of people


 Musikante

Musicians





Die waterwiel is nog in werkende toestad, hoewel dit al vir jare nie meer graan maal nie.

The water wheel is still functional, though it hasn't milled grain for years.





Die opsigter van die wiel.

The watchman of the wheel.


Die ry plastiekpikkewyne buite die moderne kunsmeuseum is saans liggies, en vorm so 'n duidelike kontras met die sober, ernstige grys beelde dat dit nie anders kon as om my te laat glimlag nie.

The row of yellow penguins that lights up at night, outside the museum of modern art, is such a contrast to the stern, grey statues it made me smile.

Op 'n ernstiger noot, hier is 'n paar van die beelde:

On a more serious note, here are a few of the statues:











Volgende keer : In die middel van die ou stad

Coming up: The centre of Old City



.

28 Mei 2013

Praag/ Prague

Om in Praag te wees, is soos om by jou geliefde tannie te kuier. Die tannie by wie se huis jy jou voete op die koffietafel mag sit, en meer as twee koekies mag vat. Die tannie wat jou liefhet nes jy is, en waar jy nie nodig het om jou skoene en kouse heeltyd aan te hou nie. Dis anders as jou ma se huis, maar net omdat hulle eers later saans gaan slaap, en omdat hulle ander soorte kos maak. Jy eet jouself nog steeds knuppeldik, en wens jou ma wil die resep vra.

A visit to Prague is a bit like visiting you favourite aunt's house. Where you feel comfortable. Where you may put up your feet, and eat more than two biscuits if you feel like it. Where you are loved and accepted.  It's different from your mother's house, because you may stay up later, and she doesn't serve the same food. But you can still eat enough, and you wish your mother would ask the recipe.


Praag vou haar arms oop, verwelkom jou, en gaan dan aan met haar daaglikse dinge. Sy is pragtig aangetrek, maar sy lyk al al die jare so, en dis nie net vir jou onthalwe nie.

Prague welcomes you with open arms, makes sure you're comfortable, and then goes about her business. She is beautifully dressed, but that is how she looks all the time, and  not to impress you.

Ek weet nie eers waar om te begin vertel nie. Miskien by die vervoer. Ons gebruik publieke vervoer- trems treine en busse. Dis gerieflik, goedkoop en vinnig. Daar's net 'n paar minute tussen treine en trems en daar is altyd 'n volgende een op pad. Jy moet net jou staan ken. Daar is nie altyd sitplek nie, en nie alle bestuurders trek glad en gelydelik weg nie.

I hardly know where to start. Maybe with transport- without it I wouldn't be able to see all the wonerful sights, would I? We use public transport, mainly trams and trains. It's cheap, easy accesible and quick. there's minutes between trains and trams- you always know another one is on its way. You just have to find you footing, and hold on.

 

 Hierdie is 'n ou trem wat nog naweke gebruik word. Die wat ons normaalweg gebruik, is modern.

This old tram is only used weekends; the ones we normally use are modern.

Die enkele ding wat my hier regtg bang maak, is die roltrappe by die treinstasies. Baie van hulle is skrikwekkend hoog. Ek kyk nie op of af nie, net hier op my tekkies, anders word ek sommer naar. Een van hulle is 87 m hoog, en dit neem meer as twee minute om van een punt na die ander te beweeg. Kyk hier onder:



I am really at ease here, except for the long escalators in some of the stations: they scare the living daylights out of me. The highest is 87m, and takes more than two minutes to convey you from point A to B. But a necessary evil- imagine how long it would take if you took the stairs! And there are not many elevators.



Na die Kasteel- On to the Castle

 Die Praag- kasteel is in in die 9de eeu begin. Dit is volgens die Guinness Book of World Records is dit die grootste kasteelkompleks in die wêreld, met 'n oppervlak van 70 000 m².

Prague Castle was established in the 9th century.  According to the Guinness Book of World Records, it is the largest coherent castle complex in the world, with an area of almost 70,000 m².

Ek gaan julle nie verveel met honderde foto's nie, maar hier is darem 'n paar:

I won't bore you with hundreds of pictures, but here are a few:









 Hierdie is 'n somershuis wat Koning Ferdinand I vir sy vrou Anna laat bou het. Koningin Anna is in 1547 dood nadat sy geboorte geskenk het aan hulle 15de kind, en het nooit haar Reanaiscance- styl somershuis klaar gesien nie. Koning Fedinand het Praag verlaat voordat dit in 1560 voltooi is.

This is the summer house King Ferdinand I comissioned for his wife, Anna. Sadly Queen Anna never saw the beautiful renaisance building completed. She died in 1547 after their firteenth chikld was born. King Ferdinand left Prague before it was completed in 1560.


 St Vitus katedraal (in 1344 begin bou).

St Vitus Catherdral (strated 1344)

 Kyk na die gesklilderde detail:

Look at the painted detail:






Die omruil van die wagte elke uur is baie aanskoulik.

Changing of the guards:



En nog 'n kykie op die pragtige stad van die kasteelgronde af:

And another glimpse from the castle grounds over the lovely city:


Binnekort in 'n volgende vertelling: Charles Brug, Vyšehrad,  en die stadsplein.
Later ook die ietwat grieselrige besienswaardigheid in Kutna Hora.
Hou hierdie spasie dop!
Coming up soon: Charles Bridge, Vyšehrad and the citycentre.
Later- the somewhat gruesome attraction in Kutna Hora.